Türkiye Hangi Dönencede Yer Alır ?

Dusun

New member
Türkiye Hangi Dönencede Yer Alır?

Türkiye, coğrafi konumu itibarıyla dünya üzerindeki özel yerini belirleyen birçok faktöre sahip bir ülkedir. Bu faktörlerden en önemlilerinden biri de Türkiye'nin yer aldığı dönencelerdir. Dünya, ekvator etrafında, Kuzey Yarımküre ve Güney Yarımküre'yi ayıran bir hatla ikiye bölünür. Ekvatorun kuzey ve güneyinde ise, belirli paralel hatları boyunca "dönenceler" yer almaktadır. Bu dönenceler, yeryüzündeki güneş ışınlarının yıl boyunca farklı açılarla yer yüzüne vurduğu bölgeleri işaret eder. Türkiye, hem Kuzey Yarımküre'de hem de dönencelerle ilgili bir çok önemli coğrafi noktayı kapsayan bir ülkedir.

Dönenceler Nelerdir?

Dönenceler, Dünya üzerindeki enlem hatları arasında yer alan, belirli bir açıya sahip olan çizgilerdir. İki ana dönence vardır: Yengeç Dönencesi ve Oğlak Dönencesi.

- Yengeç Dönencesi, ekvatorun 23,5 derece kuzeyindeki çizgiyi belirtir.

- Oğlak Dönencesi ise, ekvatorun 23,5 derece güneyindeki çizgiyi gösterir.

Bu dönenceler, yaz ve kış gündönümlerinin en belirgin olduğu yerlerdir. Yengeç Dönencesi, Kuzey Yarımküre’de yaz gündönümünün (21 Haziran) yaşandığı, güneş ışınlarının dik geldiği nokta olarak bilinir. Oğlak Dönencesi ise, Güney Yarımküre’de kış gündönümünün (21 Aralık) yaşandığı ve güneş ışınlarının en dik geldiği noktadır.

Türkiye'nin Dönencelerle İlişkisi

Türkiye, coğrafi olarak, Yengeç Dönencesi ve Oğlak Dönencesi arasında yer almaz. Bununla birlikte, Yengeç Dönencesi’nin biraz kuzeyinden ve Oğlak Dönencesi’nin ise biraz güneyinden uzanarak, bu dönenceler arasında bir bölgede yer alır. Türkiye'nin en güney ucunda, özellikle Hatay ve Mersin illerinin yakınlarında, Yengeç Dönencesi’ne olan mesafe çok kısadır. Bu durum, Türkiye’nin tropikal kuşakta yer alan birçok ülkeye göre daha kuzeyde yer aldığı anlamına gelir.

Türkiye'nin, Yengeç Dönencesi’ne olan yakınlığı, özellikle Akdeniz ikliminin etkisi altındaki bölgelerde daha belirgindir. Bu iklim türü, yazların sıcak ve kurak, kışların ise ılıman ve yağışlı olmasına neden olur. Yengeç Dönencesi, Türkiye’nin güney kıyıları boyunca yer alan Akdeniz ve Ege bölgelerinde etkisini gösteren sıcak iklimin kaynağıdır.

Türkiye'nin Konumu ve İklimi Üzerindeki Etkileri

Türkiye’nin coğrafi konumu, özellikle iklimi üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Türkiye'nin büyük bir kısmı, Kuzey Yarımküre'de yer almaktadır ve bu nedenle Yengeç Dönencesi’nden daha uzakta olmasına rağmen, Akdeniz ikliminin etkisini hisseder. Akdeniz iklimi, Türkiye'nin güney ve batı kıyılarında oldukça belirgindir. Aynı zamanda, bu iklim tipi, bu bölgelerde zeytin, narenciye ve üzüm gibi sıcak iklim bitkilerinin yetişmesine olanak tanır. Diğer taraftan, iç kesimlerde kara iklimi daha etkili olup, yazlar sıcak ve kurak, kışlar ise soğuk ve karlı geçmektedir.

Türkiye’nin Coğrafi Konumu ve Enlem Dereceleri

Türkiye’nin coğrafi konumunu belirleyen bir diğer önemli faktör ise enlem dereceleridir. Türkiye, 36° ve 42° Kuzey paralelleri arasında yer almaktadır. Bu geniş enlem aralığı, Türkiye’nin farklı bölgelerinde farklı iklim koşullarının ortaya çıkmasına yol açmaktadır. Örneğin, Türkiye'nin güney kesimlerinde tropikal iklim etkisi gözlemlenirken, doğu ve kuzey bölgelerinde karasal iklim ve dağlık iklim türleri daha fazla etkili olmaktadır.

[Tarihlerle İlgili Sık Sorulan Sorular]

1. Türkiye'nin en güneyi hangi dönencede yer alır?

Türkiye'nin en güney noktası, Hatay ilinin Samandağ ilçesindeki sahil bölgesidir. Bu noktada Türkiye, Yengeç Dönencesi’ne oldukça yakındır. Ancak Yengeç Dönencesi Türkiye sınırları içinde doğrudan yer almaz, yalnızca çok kısa bir mesafeye yaklaşır.

2. Türkiye'nin iklimi dönencelerle nasıl bir ilişki içindedir?

Türkiye'nin iklimi, özellikle Akdeniz iklimi, Yengeç Dönencesi’nin etkisi altındaki sıcak iklim koşulları ile uyumludur. Akdeniz İklimi, yazların sıcak ve kuru, kışların ise ılıman ve yağışlı geçtiği bir iklim tipidir. Türkiye'nin batı ve güney kıyıları, bu iklim tipinin en belirgin şekilde görüldüğü bölgelerdir.

3. Türkiye hangi enlem ve boylamda yer alır?

Türkiye, 36° ve 42° Kuzey enlemleri arasında yer almaktadır. Bu, Türkiye’nin yer aldığı iklim ve coğrafi özellikleri belirleyen temel bir unsurdur. Boylam açısından ise Türkiye, 26° ile 45° doğu boylamları arasında yer alır.

4. Türkiye'nin doğusunda iklim nasıl değişir?

Türkiye'nin doğusuna doğru gidildikçe, iklimde önemli bir değişim yaşanır. Doğu Anadolu Bölgesi’nde, özellikle dağlık alanlarda, kara iklimi etkisini gösterir. Yazlar sıcak, kışlar ise oldukça soğuk ve karlı geçer. Bu bölgede, Yengeç Dönencesi’nin etkisi azalmaktadır ve daha fazla iç iklim koşulları hakimdir.

Sonuç: Türkiye'nin Coğrafi Konumu ve Dönencelerle İlişkisi

Türkiye’nin coğrafi konumu, hem güney hem de kuzeydeki farklı iklim ve doğal alanların etkisi altında bir ülke olarak öne çıkar. Yengeç Dönencesi’nin etkisi, özellikle Türkiye’nin güney kıyılarında iklimin sıcak ve kurak geçmesini sağlar. Bunun yanı sıra, Türkiye’nin farklı enlem dereceleri sayesinde, ülke farklı iklim kuşaklarının bir arada bulunduğu bir coğrafi yapı sergiler. Bu durum, Türkiye’nin zengin biyoçeşitliliğine ve farklı yaşam alanlarının ortaya çıkmasına yol açmaktadır.
 
Üst